در دنیای رقابت، دو محیط کلی داریم: اقیانوس آبی و اقیانوس قرمز. اقیانوس که همیشه آبی است، پس اقیانوس قرمز یعنی چه؟ وقتی رقابت آن‌قدر شدید می‌شود که همه با هم درگیر می‌شوند، انگار خون‌ریزی راه می‌افتد و اقیانوس قرمز می‌شود. برای برنده شدن در این رقابت، باید به از استراتژی اقیانوس آبی استفاده کنیم. حالا اقیانوس آبی چیست؟

چالش‌های اقیانوس قرمز

اقیانوس قرمز جایی است که رقابت خیلی بالاست. آن‌قدر شلوغ است که به‌سختی می‌توانی واردش شوی. اگر هم وارد شوی، ممکن است زخمی شوی و از دور رقابت خارجت کنند. در این اقیانوس باید همیشه حواست به همه چیز باشد؛ کوچک‌ترین اشتباه، یعنی پایان بازی.

فرصت‌های اقیانوس آبی

اما اقیانوس آبی جایی است که رقابت تقریباً معنی ندارد؛ چون تو تنها بازیکن آن‌جایی. رقبا هنوز نیامده‌اند که بخواهد درگیری پیش بیاید. چالش بزرگ اقیانوس آبی این است که تقاضایی برای محصولت نیست. خودت باید تقاضا خلق کنی؛ چون محصولی را وارد بازار می‌کنی که قبلاً نبوده است.

یکی از دلایل اصلی شکست کسب‌وکارها این است که وارد اقیانوس قرمز می‌شوند و بدتر از آن، از قدیمی‌های آن حوزه کپی می‌کنند. این کار باعث می‌شود به‌راحتی حذف شوند. وقتی کپی می‌کنی، در بهترین حالت یک نسخه‌ی ضعیف از لیدر بازار هستی. چرا مشتری باید سراغ تو بیاید؟

چگونه به اقیانوس آبی برویم؟

بهترین راه برای جلو افتادن از رقبا، رفتن به اقیانوس آبی است. این کار سخت و زمان‌بر است؛ اما ارزشش را دارد تا هزینه‌ی شکست در اقیانوس قرمز را نپردازی. کار اصلی این است که روی نیازهایی از مشتری تمرکز کنی که رقبا به آن بی‌توجه بودند. این‌طوری جایی می‌ایستی که آن‌ها نیستند.

کار کردن در اقیانوس قرمز واقعاً سخت است. همه سعی می‌کنند با هزینه‌ی کمتر، ارزش بیشتری خلق کنند یا با حذف بعضی امکانات، صرفه‌جویی کنند. این رقابت در کوتاه‌مدت به ضرر تولیدکننده و در بلندمدت به ضرر مشتری تمام می‌شود.

نمونه‌های موفق اقیانوس آبی

مثال بارز اقیانوس آبی در ایران، والکس و نوبیتکس بودند. وقتی همه به بورس مشغول بودند، این‌ها سراغ رمزارزها رفتند. فرآیند را آن‌قدر ساده کردند که هر کسی بتواند وارد شود و سودهای چند صد میلیاردی به جیب زدند.

یا مثلاً در گذشته بانک‌های دولتی تنها گزینه بودند. باید ساعت‌ها در صف منتظر می‌ماندی تا قبض یا قسط بپردازی. کارمندها اغلب بی‌حوصله بودند و پیشخوان‌ها با سنگ مرمر بلند، حس غریبی می‌دادند. بانک‌های خصوصی آمدند و بازی را عوض کردند؛ احترام به مشتری را اولویت کردند، سیستم نوبت‌دهی گذاشتند و تجربه‌ی مشتری را بهتر کردند.
برای آشنایی بیشتر با استراتژی اقیانوس آبی و پیاده کردن آن در کسب‌وکارتان، خلاصه‌کتاب حرکت به سمت اقیانوس آبی را بخوانید.