تهران شهری است پر از تضاد؛ از یک‌سو مرکز دانشگاه‌ها، بیمارستان‌ها، بازارها و سازمان‌های مهم کشور است و از سوی دیگر با آلودگی هوا، ترافیک سنگین و هزینه‌های سرسام‌آور زندگی شناخته می‌شود. مقایسه‌ی درآمد و هزینه در این شهر نشان می‌دهد که کیفیت زندگی برای بسیاری از شهروندان با چالش جدی همراه است. در ادامه نگاهی به مهم‌ترین هزینه‌های زندگی در تهران می‌اندازیم؛ از مسکن و اجاره‌بها گرفته تا حمل‌ونقل، خودرو، تفریح و حتی زمان.

۱. مسکن

خرید مسکن در تهران به رؤیایی دست‌نیافتنی تبدیل شده است. میانگین قیمت هر مترمربع در تهران حدود ۱۱۰۰ دلار است. اگر سی درصد از درآمد خالص خود را پس‌انداز کنید، برای خرید یک خانه‌ی ۷۵ متری باید حدود ۷۴ سال صبر کنید (با فرض این‌که ارزش پس‌اندازتان کاهش پیدا نکند). به بیان دیگر، در نود سالگی می‌توانید صاحب‌خانه شوید!

۲. اجاره‌بها

به‌طور میانگین، رهن کامل هر مترمربع ملک مسکونی در تهران ۱۸۰ دلار است. اگر این مبلغ به اجاره تبدیل شود، اجاره‌ی هر مترمربع ۵.۵ دلار خواهد بود. بنابراین برای اجاره‌ی یک واحد ۷۵ متری در منطقه‌ای متوسط یا کمی پایین‌تر باید ماهانه حدود ۴۰۰ دلار پرداخت کنید.

۳. حمل‌ونقل

نرخ بلیت تک‌سفره‌ی مترو در تهران ۲۰۰۰ تومان و بلیت بی‌آرتی ۱۵۰۰ تومان است.
اگر روزانه یک بار مترو و یک بار بی‌آرتی سوار شوید، هزینه‌ی ماهانه‌ی شما حدود ۱۰ دلار خواهد بود.
میانگین هزینه‌ی هر سفر با اسنپ ۱.۳ دلار است و اگر رفت‌وآمدهای روزانه‌ی خود را با اسنپ انجام دهید، هزینه‌ی ماهانه به حدود ۷۰ دلار می‌رسد.

۴. خودرو

خودرو در تهران به‌شدت گران است. برای نمونه، مدل‌های ۲۰۱۶ تویوتا و هیوندای در ایران از مدل‌های صفر سال ۲۰۲۲ همین خودروها در بسیاری از کشورها گران‌تر هستند.
درباره‌ی کیفیت خودروهای داخلی نیز نیازی به توضیح نیست؛ هنوز سمندِ بیست‌سال ‌پیش با همان ظاهر و کیفیت تولید می‌شود. از سوی دیگر، واردات خودرو تقریباً در انحصار چین قرار دارد؛ به‌گونه‌ای که خودروی آریزو ۶ در تهران از قیمت کمری ۲۰۲۲ در ترکیه بالاتر است.

۵. زمان

ترافیک در تهران بسیار سنگین است. کافی است بخواهید از غرب تهران به مرکز شهر بروید. در خوش‌بینانه‌ترین حالت چهل دقیقه و در شرایط واقعی بیش از یک ساعت در راه خواهید بود.
علاوه‌بر این، برخی مسیرها تقریباً در تمام ساعات شبانه‌روز ترافیک دارند؛ از جمله پارک‌وی تا تجریش، جردن تا میرداماد، بزرگراه همت، جلال آل‌احمد و اتوبان امام علی.

۶. تفریح

هزینه‌ی تفریح در تهران نسبت‌به بسیاری از شهرها بالاتر است. یک وعده غذای معمولی برای دو نفر در رستوران حدود ۱۰ دلار هزینه دارد و صرف قهوه یا نوشیدنی در کافه حداقل ۵ دلار خواهد بود.
تله‌کابین توچال برای هر نفر ۲ دلار، بازدید از برج میلاد ۱.۵ دلار و یک فنجان چای در درکه حدود ۲ دلار هزینه دارد.

پرسش پایانی

باید توجه داشت که این محاسبات بر اساس میانگین انجام شده است. اگر بخواهید در منطقه‌ای بهتر خانه اجاره کنید، یا برای تفریح به باشگاه انقلاب، لواسان یا کردان بروید، یا به فودکورت‌های شناخته‌شده سر بزنید، این هزینه‌ها چندین برابر می‌شود.

با وجود گرانی، ترافیک و آلودگی، چرا همچنان حدود بیست درصد جمعیت ایران در تهران زندگی می‌کنند؟

پاسخ روشن است: زیرا بهترین امکانات در تهران متمرکز شده است. بهترین دانشگاه‌ها، مراکز خرید، بیمارستان‌ها، متخصصان و از سوی دیگر تمامی ارگان‌های دولتی در این شهر قرار دارند. همین تمرکز منابع، تهران را با بحران‌های فراوانی روبه‌رو کرده است.

امروز در تهران حقوق پانصد دلاری، درآمدی نسبتاً بالا محسوب می‌شود؛ اما همین مبلغ فقط هزینه‌های حداقلی زندگی را پوشش می‌دهد. اگر این میزان درآمد را با سایر کشورها مقایسه کنیم (کشورهایی با آلودگی کمتر، دسترسی به برندهای جهانی مانند مک‌دونالد و آدیداس و امکان استفاده از خودروهایی نظیر رنو، هیوندای و تویوتا به‌جای دنا و شاهین) به‌روشنی درمی‌یابیم که هزینه‌ی زندگی در تهران بسیار سنگین است و کیفیت زندگی فاصله‌ی زیادی با استانداردهای جهانی دارد.