کتاب آمازون بی حد و مرز (۲۰۲۲) تغییرات چشمگیر شرکت آمازون را بررسی میکند. این کتاب نشان میدهد چگونه یک کتابفروشی آنلاینِ نوپا به قدرتی تریلیون دلاری تبدیل شد و تجارت جهانی، سرگرمی و رایانش ابری را تغییر داد. همزمان با رشد شرکت، مسیر جف بیزوس را هم دنبال میکنیم؛ از یک کارآفرین بلندپرواز تا یکی از قدرتمندترین و بحثبرانگیزترین چهرههای دنیای تجارت.
برد استون مدیر ارشد اجرایی در بلومبرگ نیوز است و پوشش اخبار جهانی فناوری را بر عهده دارد. او بیش از دو دهه دربارهی سیلیکونولی گزارش داده است. از کتابهای پرفروش قبلی او میتوان به «فروشگاه همه چیز» و «استارتاپهای جسور» اشاره کرد که داستان رشد شرکتهای بزرگ فناوری را روایت میکنند.
مروری بر مسیر آمازون از ابتدا تا سلطه بر بازار آنلاین
در اواسط دههی ۱۹۹۰، شرکتهای بزرگی مثل اپل و مایکروسافت بر دنیای فناوری سایه انداخته بودند. در همان زمان، نوع متفاوتی از شرکت فناوری در حال شکلگیری بود. دنیا روی سیستمعامل و پردازندهها تمرکز داشت؛ اما یک کارآفرین چیز دیگری میدید: تغییری بزرگ در روش خرید انسانها، از کتاب گرفته تا مواد غذایی.
خلاصهکتاب آمازون بیحدومرز، نگاهی به جف بیزوس و داستان ساخت آمازون دارد. آمازون دیگر فقط یک شرکت فناوری نیست؛ بلکه یک اکوسیستم تجاری گسترده است که تقریباً همهی جنبههای زندگی ما را پوشش میدهد.
ما دیدگاه راهبردی و روشهای سختگیرانهای را بررسی میکنیم که آمازون را به یک امپراتوری تریلیون دلاری تبدیل کرد. همچنین تصمیمهای مهمی را میبینیم که شکل تجارت جهانی را تغییر داد. در پایان به پرسشهای مهمی میپردازیم که تسلط یک شرکت بر بازارها، کارگران و مشتریان ایجاد میکند.
داستان آمازون در صبح تابستانی سال ۱۹۹۴ شروع شد. مککنزی بیزوس پشت فرمان یک شورولت بلیزر مدل ۸۸ نشسته بود و بهسمت شمالغرب سیاتل رانندگی میکرد. همسرش جف روی صندلی شاگرد نشسته و روی لپتاپ خم شده بود. او درحالیکه جاده زیر چرخهای ماشین میگذشت، محاسبات را در یک فایل اکسل وارد میکرد. جف، مدیر سابق صندوق سرمایهگذاری بود و کار پردرآمد خود در والاستریت را رها کرده بود تا رؤیای جسورانهی خود را دنبال کند.
این رویا با کمک خانواده شکل گرفت. بودجهی اولیهی آمازون از پسانداز خود جف و سرمایهگذاری مهم والدینش، جکی و مایک بیزوس، تأمین شد. جف پشت میز آشپزخانه در آلبوکرکی ایدهی کتابفروشی آنلاین را برای آنها توضیح داد. آنها به پسرشان اعتماد کردند و ۲۴۵ هزار دلار از پسانداز بازنشستگی خود را به او دادند. این تصمیم، سودی باورنکردنی برای آنها داشت.
آمازون در روزهای اول، داخل گاراژ جف شکل گرفت. کارمندان پشت میزهای موقتی کار میکردند که از درهای چوبی معمولی ساخته شده بود. شرکت در سال ۱۹۹۵ و درست زمانی که علاقهی مردم به اینترنت اوج میگرفت، کارش را شروع کرد. سفارشها با سرعتی عجیب رشد میکرد و هر هفته پنجاه درصد بیشتر میشد. کارمندان برای پاسخ دادن به این حجم از تقاضا با تمام توان تلاش میکردند.
در سال ۱۹۹۶ سرمایههای خطرپذیر وارد شرکت شد و شعار معروف بیزوس را تقویت کرد: «سریع بزرگ شو.» کتاب فقط شروع ماجرا بود. آمازون خیلی زود کارش را به موسیقی، فیلم، لوازم الکترونیکی و کالاهای مصرفی روزانه گسترش داد. شرکت با سرعت انبار میساخت و شبکهی توزیع خود را بزرگ میکرد. استراتژی بیزوس روشن بود: سود شاید منتظر بماند؛ اما سهم بازار همه چیز است. او به سرمایهگذاران گفت: «ما این شرکت را به اوج میرسانیم.»
فصل تعطیلات سال ۱۹۹۹ آمازون را بیشتر از همیشه به جلو برد. کارمندان اداری سیاتل مجبور شدند در متلهای ارزانقیمت نزدیک انبارها بخوابند تا کنار کارگران انبار، هدایا را بستهبندی کنند.
اما چند ماه بعد فاجعهای اتفاق افتاد. سقوط شرکتهای اینترنتی (داتکام) در سال ۲۰۰۰ باعث شد ارزش بازار آمازون از ۳۰ میلیارد دلار به ۳ میلیارد دلار برسد. منتقدان در رسانهها شرکت را مسخره میکردند و یک مقاله تیتر زد: «آمازون دات بمب.»
شرکت بیزوس بهسختی نجات پیدا کرد. این نزدیک شدن به مرگ شرکت، ارادهی او را قویتر کرد. آمازون امتحان خود را پس داده بود و حالا آماده بود تا تهاجمیتر رشد کند.