کتاب هوشیار (2024) مزایای همکاری با هوش مصنوعی مولد و مبتنی بر زبان را در آموزش، محیط کار و دیگر زمینههای زندگی بررسی میکند. با استفاده از پتانسیل فناوری جدید هوش مصنوعی و درک بهتر محدودیتهای آن، میتوانید از هوش مصنوعی برای افزایش چشمگیر عملکرد خود استفاده کنید.
ایتن مولیک دانشیاری است که نوآوری و کارآفرینی را در مدرسهی وارتون دانشگاه پنسیلوانیا تدریس میکند. مولیک، متخصص استارتاپها، چندین مقالهی مشهور مدیریتی و همچنین کتاب «سایهی تکشاخ» را نوشته است.
کشف کنید هوش مصنوعی چگونه توانایی شما را چند برابر میکند!
در نوامبر 2022، یک ابزار انقلابی جدید بهرایگان در دسترس همهی کسانی قرار گرفت که به اینترنت دسترسی داشتند. شکلی مولد از هوش مصنوعی مبتنی بر زبان، معروف به ChatGPT، وارد جهان شد و سریعتر از هر محصول دیگری در تاریخ، صد میلیون نفر از آن استفاده کردند.
ChatGPT نمایندهی نسل جدیدی از هوش مصنوعی است؛ نسلی که در آن فناوری هوش مصنوعی «هوشیار» (co-intelligence) است. یعنی ChatGPT بهجای دنبال کردن فرآیندهای تکراری (مانند نسلهای قبلی هوش مصنوعی)، از الگوهای تفکر انسانی تقلید میکند. عملکرد مولد و انعطافپذیر آن هم شیوهی رویکرد ما انسانها به کار را تغییر میدهد و هم تأثیر عمیقی بر سرعت انجام کارهای پیچیده نیز دارد. در برخی موارد، بهرهوری را تا شصت درصد بیشتر میکند.
این هوش مصنوعی مولد جدید، فقط در محیط کار تأثیرگذار نیست. همه چیز، از آموزش گرفته تا سرگرمی، تأثیرات هوش مصنوعی را میبینند.
هیچکس دقیقاً نمیداند آینده چه در چنته دارد؛ مخصوصاً که هوش مصنوعی مدام فراتر از انتظارات عمل میکند و بهشکلهای غافلگیرکننده و پیشبینینشدهای رفتار میکند. اما واضح است که هوش مصنوعی مولد، دنیایی را که میشناختیم، برای همیشه و عمیقاً تغییر داده است.
در این خلاصه از کتاب هوشیار، سه جنبهی مختلف از محیط کار را بررسی میکنیم که بهطور قابلتوجهی هوش مصنوعی شکل داده است. به این ترتیب، شما کشف خواهید کرد که چگونه مستقیماً از این فناوری فوقالعاده استفاده کنید. با درک پتانسیلها و نقصهای هوش مصنوعی، ابزاری قدرتمند در دست دارید که توانایی شما را چندین برابر میکند.
آمادهاید تا قلمرو بیکران هوش مصنوعی را کاوش کنید؟ پس بیایید شروع کنیم.
برای استفادهی کامل از پتانسیل هوش مصنوعی، باید ماهیت آن را درک کنید. شکلهای مختلفی از هوش مصنوعی هست؛ از جمله انواعی که میتوانند تصاویر و ویدئوهایی مانند «دیپفیک» (deep-fakes) تولید کنند. اما خلاصهکتاب هوشیار بهطور خاص بر یک نوع هوش مصنوعی به نام «مدلهای زبانی بزرگ» (LLMs) تمرکز خواهد کرد. این نوع هوش مصنوعی، زبان تولید میکند و قرار است در آیندهی نزدیک وارد بسیاری از محیطهای کاری ما شود.
LLMها با تحلیل الگوهای زبانی موجود در مجموعهدادههای بزرگی از مطالب نوشتهشده کار میکنند. از راه این تحلیل، هوش مصنوعی پاسخی معتبر را به پرسش یا درخواست انسان میدهد. مجموعهدادههایی که برای آموزش هوش مصنوعی استفاده شدهاند، انسانها نوشتهاند. آنها اساساً از کتابها، مقالات و محتوای وب استفاده میکنند. بنابراین پاسخها لحن «انسانی» قانعکنندهای دارند. یعنی وقتی از نرمافزار هوش مصنوعی استفاده میکنید، احساس خواهید کرد که با یک انسان دیگر کار میکنید، نه با یک کامپیوتر یا ربات.
خب، هوش مصنوعی دقیقاً چه نوع شخصیتی دارد؟
چند ویژگی در همهی هوشمصنوعیهای مبتنی بر LLM اهمیت دارند.
اول، آنها مدام شما را شگفتزده خواهند کرد. این یک تفاوت اساسی بین آخرین نسل هوش مصنوعی و نسلهای قبلی آن است. به یاد داشته باشید که هوش مصنوعی نوعی نرمافزار است. در گذشته، نرمافزار طوری طراحی میشد که به یک الگوی ازپیشتعیینشده پایبند باشد تا به یک نتیجهی نهایی مشخص برسد. اما LLMها اینطور کار نمیکنند. آنها طوری طراحی شدهاند که «مولد» (generative) باشند؛ یعنی راهحلهایی برای مشکلات پیچیده پیدا کنند و خروجیهای خلاقانه دهند. این ویژگی، یکی از مزایای اصلی آنهاست.
البته این ویژگی یک عیب بزرگ هم دارد. هوش مصنوعی مولد دروغهایی میگوید که به آنها «توهم» (hallucinations) گفته میشود.
یک هوش مصنوعی مبتنی بر LLM نمیتواند بین واقعیت و خیال، تفاوت قائل شود. او طوری برنامهریزی شده است تا بهدنبال الگوها بگردد و پاسخهای نوآورانه و قانعکننده بدهد. به زبان ساده، بعضی وقتها از خودش چیزهایی درمیآورد و آنها را حقیقت جلوه میدهد؛ حتی اگر کاملاً تخیلی باشند. بعداً بیشتر به این موضوع خواهیم پرداخت؛ اما مهم است که این ویژگی را هنگام بررسی افزایش کیفیت فعالیتهای کاری خود، در ذهن داشته باشید.
برای جبران این نقص، هوش مصنوعی یک ویژگی بسیار مفید دارد: سازگاری (Adaptability). همانطور که قبلاً گفته شد، کار کردن با هوش مصنوعی بسیار شبیه به برقراری ارتباط با یک شخص واقعی است. اما شما میتوانید هر بار که از هوش مصنوعی استفاده میکنید، به او بگویید که میخواهید چه نوع شخصیت یا پرسونایی داشته باشد.
برای مثال، اگر میخواهید یک LLM گزارش کاری تهیه کند، میتوانید به او بگویید: «تو یک مدیر کسبوکار بسیار باهوش و زیرک هستی که سخنور، متقاعدکننده و شفاف است. خلاصهی اجرایی یک گزارش کاری را بر اساس سند ورودی بنویس.» خروجیای که هوش مصنوعی شما میدهد، با لحن مناسبی خواهد بود. یا برعکس، میتوانید به هوش مصنوعی بگویید که شخصیت عاشق ناامید را به خود بگیرد و از او بخواهید شعری دربارهی غروب خورشید برای معشوقتان بنویسد.
اساساً، کار کردن با هوش مصنوعی به این معناست که شما مجموعهی بیپایانی از شخصیتها و متخصصان را در اختیار دارید که همگی آمادهاند تا آنچه را نیاز دارید، به سبکی که نیاز دارید، به شما بدهند. البته شما نمیتوانید هر کار مبتنی بر زبان را بهطور کامل به هوش مصنوعی بسپارید. در بخشهای بعدی دلیل آن را بررسی خواهیم کرد. اما میتوانید یاد بگیرید چگونه به بهترین شکل از هوش مصنوعی برای افزایش بهرهوری و عملکرد خود استفاده کنید. در بخشهای آیندهی کتاب هوشیار، خواهیم دید که چگونه میتوانید این کار را با سناریوهای مختلف کاری انجام دهید.