کتاب مانیفست یک فمینیست در پانزده پیشنهاد (۲۰۱۷) مجموعهای از پیشنهادها برای پرورش دخترانی مستقل و نیرومند است. چند سال پیش، یکی از دوستان دوران کودکی نویسنده، چیماماندا انگزی آدیچی، از او درخواستی مهم کرد: اینکه چگونه میتواند دخترش را فمینیست تربیت کند. نام آن دوست «ایجهاوله» بود و این کتاب پاسخی است به همان درخواست.
چیماماندا انگزی آدیچی نویسندهی نیجریهای است. او برای رمانش «نیمی از خورشید زرد» جایزهی اورنج و برای رمان «امریکانا» جایزهی حلقهی منتقدان کتاب ملی را دریافت کرده است. او در سال ۲۰۱۲ با سخنرانی TEDx معروفی با عنوان «همهی ما باید فمینیست باشیم» به شهرت رسید. این سخنرانی در سال ۲۰۱۴ بهصورت کتابی مستقل منتشر شد. آدیچی در سال ۲۰۰۸ موفق به دریافت بورسیهی مکآرتور شد.
خودتان و دخترتان را توانمند کنید
کتاب مانیفست یک فمینیست در پانزده پیشنهاد، در اصل نامهای به دوستی قدیمی بود. هر دو زن از قوم ایگبو در جنوب نیجریهاند. نویسنده در این نامه به این میپردازد که چگونه میتوان دختری را در جامعهی مردسالار ایگبو، و البته در جهان بهطور کلی، پرورش داد. هرچند بحثها دربارهی این گروه خاص است؛ اما پیام آن دربارهی تقریباً هر فرهنگی در هر نقطهای از جهان به کار میآید.
آدیچی پانزده پیشنهاد برای پرورش دختری سالم، شاد و فمینیست دارد. علاوهبر آن، نشان میدهد که رفتار خود والدین چه نقشی در این مسیر دارد و چگونه میتوان عادتهای شخصی را اصلاح کرد تا محیطی مثبت و توانمندساز برای فرزندان فراهم شود.
در کتاب مانیفست یک فمینیست در پانزده پیشنهاد یاد میگیرید:
• چرا مدارا و تساهل مطلق آسیبزا هستند؛
• چگونه یک اسم مستعار معنایی فراتر از ابراز محبت دارد؛
• و اینکه پدر بودن در تربیت فرزند به معنای «کمک کردن» به مادر نیست.
چه بخواهیم چه نخواهیم، فرزندان از ما الگو میگیرند. تصویری که شما از خود دارید، به تصویری شکل میدهد که دخترتان از خودش خواهد داشت. به همین دلیل مهم است که همیشه به یاد داشته باشید شما یک انسان کامل هستید؛ «مادر بودن» تنها بخشی از هویت شماست، نه تمام آن.
یکی از روشنترین راهها برای نشان دادن این موضوع، رد کردن این باور است که باید میان مادری و کار، یکی را انتخاب کنید. در بسیاری از جامعهها به زنان گفته میشود نباید کار کنند؛ چون برخلاف «سنت» است. اما تنها چیزی که اهمیت دارد این است که شما از تصمیمتان احساس رضایت کنید. علاوهبر این، سابقهی «سنتی» کار نکردن زنان چندان طولانی هم نیست. در برخی بخشهای نیجریه، تجارت بهطور کامل در دست زنان بود و خانوادههای ایگبو معمولاً دو منبع درآمد داشتند. این وضعیت با ورود استعمار بریتانیا تغییر کرد.
یک نمونهی برجسته از زنی که توانست میان کار و خانواده تعادل برقرار کند، مارلین سندرز، روزنامهنگار آمریکایی است. او نهتنها نخستین زنی بود که از جنگ ویتنام در داخل خود ویتنام گزارش تهیه کرد؛ بلکه این کار را همزمان با بزرگ کردن پسرش انجام داد. او باور داشت زنان هرگز نباید بابت کار کردن عذرخواهی کنند و حتی به یک روزنامهنگار جوانتر گفته بود که «عشق به کارت، بزرگترین هدیهای است که میتوانی به فرزندت بدهی.»
اما اگر شغلتان را دوست نداشته باشید چه؟ باز هم کار مزایای زیادی دارد؛ از جمله اعتمادبهنفس و حس دستاوردی که با کسب درآمد به دست میآید. مهمتر از همه این است که تلاش کنید همواره یک فرد کامل باقی بمانید، نیازهای خود را برآورده کنید و بهدنبال علاقههایتان بروید.
البته وقتی بچه دارید، مراقبت از خود آسان نیست؛ بهویژه در هفتههای اول. شما نمیتوانید همه چیز را با هم انجام دهید؛ اما میتوانید با خود مهربان باشید و هر زمان که نیاز داشتید، درخواست کمک کنید. یکی از راههای مهربانی با خود، این است که به خود اجازه دهید شکست بخورید. هیچ «راه درست» واحدی برای تربیت فرزند نیست و اشتباه کردن طبیعی است. همانطور که کمک گرفتن از دوستان، خانواده یا حتی اینترنت نیز مایهی شرمساری و خجالت نیست.
نکتهی مهم دیگر این است که خودتان را زنی ندانید که «همه چیز را بهتنهایی انجام میدهد». این طرز فکر بر اساس نگاه جنسیتزدهای است که کار خانگی و مراقبت از فرزند را ذاتاً وظیفهی زن میداند. البته این به آن معنا نیست که نباید به کار خود افتخار کنید.