کتاب نویز (۲۰۲۱) مدل قضاوتهای انسان را بررسی میکند.
در این کتاب نویسنده با بررسی سازوکار پنهان عملکرد ذهن و جامعه، نشان میدهد که نویز (متغیری ناخواسته در تصمیمگیری) اجتنابناپذیر و فریبنده است.
این کتاب برای کیست؟
دنیل کانمن برندهی نوبل اقتصاد در سال 2002 بود. او استاد روانشناسی و روابط عمومی در دانشگاههای مختلفی مثل دانشگاه پرینستون است.
تصور کنید یک کرونومتر در دست دارید. بدون نگاه کردن به آن، روشنش کنید و دقیقاً بعد از ده ثانیه آن را متوقف کنید.
اگر این کار را چند بار پشت سر هم انجام دهید، متوجه خواهید شد که متوقف کردن ساعت درست در ده ثانیه تقریباً غیرممکن است. گاهی کمی کوتاه میشود و گاهی طولانیتر. گاهی اوقات شما چند میلیثانیه اختلاف خواهید داشت. در مواقع دیگر یک ثانیه یا حتی بیشتر عقب یا جلو میافتید. با همین آزمایش کوچک، شما با مجموعهای از خطاها مواجه میشوید که نه الگوی مشخصی دارند و نه دلیل خاصی.
این مثال، نمونهای است از نویز یا اشتباهات تصادفی در قضاوت.
هرچند اشتباهات شما در این آزمایش، بیضرر هستند؛ ولی در این کتاب متوجه خواهید شد خطاهایی از این دست عواقب بسیار جدیتری دارد. به دنیای شگفتآور نویز خوش آمدید.
در این کتاب میآموزیم:
تصور کنید که شما در دبیرستان به همراه بهترین دوستتان، بهترین دانشآموزان مدرسه به حساب میآیید. هر دو شما همیشه نمره بیست میگیرید، کنکور را هم پشت سر میگذارید و در دانشگاه سراسری قبول میشوید.
به مصاحبهی ورودی دانشگاه میروید، همهچیز هم بهخوبی پیش میرود. نمرات بالای شما مصاحبهکننده را تحتتأثیر قرار میدهد و شما درحالیکه آفتاب بر صورتتان میتابد و نسیمی ملایم پشتتان را خنک میکند، با احساس خیلی خوبی از محوطهی دانشگاه به سمت ماشین خود میروید.
دوست شما روز بعد با همان مصاحبهکننده قرار ملاقات دارد. دقیقاً شبیه به شما، مصاحبهی او هم خوب پیش میرود. اما وقتی او از دفتر خارج میشود، ابرهای آسمان شروع به باریدن میکنند.
چند هفته میگذرد و هر کدام از شما نامهای از بخش پذیرش دریافت میکنید. معلوم میشود آنها شما را رد کردهاند؛ اما دوستتان را پذیرفتهاند. ذهن شما به هم میریزد. چرا؟ او چه چیزی داشت که شما نداشتید؟
یوری سیمونسون (پژوهشگر حوزهی رفتارشناسی) در سال ۲۰۰۳ مقالهای عنوان «ابرها باعث میشوند بچهدرسخوانها بهتر به نظر برسند» به این نکته اشاره کرد که آبوهوا ممکن است تفاوت مهمی در دیدگاه و قضاوت افراد، ایجاد کند. سیمونسون متوجه شد که در روزهای ابری، افسران پذیرش کالج توجه بیشتری به نمرات متقاضی دارند.
از طرفی در روزهای آفتابی، افسران پذیرش نسبت به ویژگیهای غیرآکادمیک حساستر هستند؛ به این معنی که در روز مصاحبهی شما، افسر ممکن است بیشتر به ورزش و استعدادهای هنری علاقه داشته باشد تا نمرات شما.
شاید تصمیم افسر پذیرش اصلاً ربطی به آبوهوا نداشته باشد و بیشتر به مصاحبهشوندگانی که قبل از شما مراجعه کرده بودهاند، مربوط شود. مثلاً آنها دانشجویانی عالی بودند؛ ولی افسر پذیرش فقط به خاطر اینکه نمیخواست پشتسرهم دانشجوها را قبول کند، آنها را رد کرده است.
اما صبر کنید، شاید سایر عوامل بیربط نیز بر این تصمیم تأثیر گذاشته باشند. ممکن است افسر پذیرش گرسنه بوده باشد یا مثلاً ممکن است تیم فوتبال محبوب او یک بازی مهم را باخته باشد.
محققان نشان دادهاند که هر یک از این عوامل نامربوط بر تصمیم مأموران بانکی، داوران بیسبال، پزشکان و قضات تأثیر میگذارند.
نکتهی مهم این است که در همهی این شرایط، یک نفر مدام با وضعیتی مشابه روبرو می شود؛ اما قضاوتهای متفاوتی میکند. به این مسئله «نویز مناسبتی» میگویند که یکی از دستهبندیهای اصلی نویز است. که البته این مدل، تنها نوع نویز نیست.
209 پاسخ
راهبری دیدگاهها
نویز یادم داد خیلی از خطاهای تصمیمگیری نه از نیت بد میاد، نه از ناآگاهی؛ بلکه از ناهماهنگیهای پنهان ذهن میاد. کتابی که آدم رو محتاطتر میکنه در قضاوت درباره خود، دیگران و تصمیمهایی که فکر میکنیم منطقیان.
کتاب جالبی بود و داخل کتاب میگه برای تصمیم های بهترمان باید نوسان قضاوت رو کم کنیم نه این که فقط دنبال حذف خطا باشیم
نمیدونم مطالب کتاب روان نیستن یا ترجمه.ترجمه های قبلی خیلی مفهومی تر هستن
به نظرم برای درک کافی؛ این کتاب باید به صورت کامل خوانده بشه
قوانین و الگوریتمها نیز در بسیاری از مواقع اشتباه میکنند. اما نکته اینجاست که آنها احساسات درونی، پیشداوری و پاداشهای احساسی ندارند
کناب امار دبیرستان مطالبی از این دست رو به ما یاد داده بود اما از جنبه روانشناختی هم زمانی که مقاله ای تدوین میشه معمولا این نکات توسط استید راهنما گفته میشه
در کل کتاب خوبیه برای اینکه خطاهای خودمون رو زودتر و بهتر بفهمیم
نکته نویز سیستماتیک برام خیلی جذاب بود
تفکر نقادانه هم میتونه توی کاهش نویز کمک کنه.
قبلتر با اثرات نویز یا خطا تو جامعه اماری و کتاب امار دبیرستان اشنا شده بودیم ولی سوگیری سیستمی نکته مهمی بود که تو این کتاب بهش اساره شده
با کم کردن نویز می توانیم به عدالت بیشتر برسیم و از کمک نهادهای قانونی، پزشکی، آموزشی و حرفه ای بهره ببریم
وقتی سعی میکنیم آینده را پیشبینی کنیم، به دنبال یک پایان میگردیم. این کار، تلاشی است برای حل یک معمای ذهنی.
چقدر توی زندگی درگیر نویز های مختلقی هستیم
نویز در رفتار و منش زندگانی روزمره ما جریان داره فقط شده از کم شروع کم کردن این فرایند بکنیم
کتاب خوبیه نویز در رفتار و منش زندگانی روزمره ما جریان داره فقط شده از کم شروع کم کردن این فرایند بکنیم
راهبری دیدگاهها