کتاب کفشباز (۲۰۱۶) داستان فیل نایت، مرد پشت شرکت معروف کفش نایکی، را روایت میکند. این خلاصهکتاب نگاهی به ذهن کارآفرین نابغه، فیل نایت، میاندازد و ماجراهای پر فراز و نشیبی را که او برای ساخت شرکتش طی کرد، شرح میدهند.
فیل نایت، کارآفرین آمریکایی، بنیانگذار و مدیرعامل سابق نایکی است.
احتمالاً همه شعار نایکی را میدانید. اما شاید ندانید که شعار «فقط انجامش بده» (Just Do It) چقدر خوب روحیهی فیل نایت، همبنیانگذار نایکی، را در سالهای اولیهی تأسیس شرکتش نشان میدهد. مسیر موفقیت نایکی هرگز صاف و مستقیم نبود. گاهی بیشتر شبیه این بود که نایت بهسوی جلو پیش میرفت؛ بدون اینکه حتی مطمئن باشد «جلو» کجاست. پس چگونه میتوان یکی از قدرتمندترین برندهای جهان را بدون هیچ نقشه و مسیریابی ساخت؛ آن هم با چند دعوای حقوقی چند میلیون دلاری و رسواییهای جهانی؟ همانطور که خواهیم دید، داستان واقعی فیل نایت و نایکی دربارهی قدرت تعهد و صداقت است.
در سال ۱۹۶۲، فیل نایت تازه از مدرسهی کسبوکار استنفورد فارغالتحصیل شده بود. او ایدهای برای کسبوکار داشت؛ اما نه اساتید، نه همکلاسیها و نه حتی پدرش آن را جدی نگرفتند. اما هیچکدام از اینها مانع او نشد. او به اقیانوس آرام سفر کرد تا ایدهی جسورانهاش را به گروهی از بازرگانان ژاپنی بگوید. نایت میخواست کفشهای دوندگی ژاپنی را به آمریکا وارد کند و میخواست با برند تایگر (Tiger)همکاری کند؛ تولید شرکت ژاپنی اُنیتسوکا (Onitsuka). نایت انتظار نداشت ارائهاش موفق شود؛ اما وقتی مدیرعامل اُنیتسوکا به او گفت که زمانبندیاش عالی است و نام شرکتش را پرسید، نایت شوکه شد. کاملاً غافلگیر! او نام «بلو ریبن» (Blue Ribbon) را به زبان آورد. اُنیتسوکا موافقت کرد که برای شروع، سیصد جفت کفش تایگر برای او بفرستد. طی ماههای بعد، نایت این کفشهای ژاپنی را از صندوقعقب ماشینش فروخت!
بعد از امضای قرارداد با اُنیتسوکا، نایت به سفر دور دنیا رفت. آنچه دید و تجربه کرد، به او الهام بخشید. بسیاری از چیزهایی که دربارهی فرهنگهای مختلف یاد گرفت، بعداً بر او تأثیر گذاشت. برای مثال، نایت بهویژه از آکروپلیس یونان الهام گرفت. او ساعتها مقابل معبد نایکی، الههی پیروزی، ایستاد. سالها بعد، نایت نمایشنامهای از آریستوفان، نمایشنامهنویس یونان باستان، به نام «شوالیهها» خواند. در این نمایشنامه، جنگجویی به پادشاه یک جفت کفش جدید در معبد نایکی هدیه میدهد.