قدیمی‌ترین داستان ثبت‌شده‌ی جهان را بررسی کنید و ببینید که چگونه مضمون‌ها و درس‌های آن هنوز هم تأثیرگذار هستند.
تصور کنید یک تکه گل شِکسته را در دست دارید که بزرگ‌تر از یک دسته کارت بازی نیست. حالا هزاران قطعه از این تکه‌ها را تصور کنید که روی هر کدام خطوطی از داستانی کهن‌تر از اهرام مصر حک شده است. حماسه گیلگمش این‌طور کشف شد؛ قدیمی‌ترین داستان مکتوب بشر که از غبار ویرانه‌های باستانی بازسازی شد.
دنیایی که کتاب حماسه گیلگمش توصیف می‌کند، تقریباً ناشناخته به نظر می‌رسد؛ پر از باغ‌های جادویی، کوه‌های تسخیرشده و خدایانی که میان انسان‌ها راه می‌روند. بااین‌حال، با گذشت هزاران سال، این داستان هنوز پر از همان امیدها، ترس‌ها و سؤالی‌هایی است که ما امروز با آن‌ها درگیریم.
گیلگمش، پادشاهی جوان با قدرت و زیبایی فرا انسانی، داستان خود را نه در جایگاه یک قهرمان کلاسیک، بلکه در نقش یک ستمگر ترسناک آغاز می‌کند. سفر او از قدرت و غرور به فقدان و حکمتی که به‌سختی به دست آمد، نقطه‌عطفی در قصه‌گویی بشر است و گذار از سنت شفاهی به کلام مکتوب را نشان می‌دهد. حماسه‌ی او که هزاران سال در گل مدفون بود، دوام آورد تا رازهایش را با نسل‌های آینده در میان بگذارد.
در ادامه، گیلگمش را دنبال می‌کنیم که با هیولاها می‌جنگد، در برابر خدایان می‌ایستد و برای پیدا کردن زندگی ابدی تا آخر دنیا می‌رود. در طول این سفر می‌بینیم که چرا این داستان کهن هنوز هم شنیدنی است. نگاه آن به دوستی، اندوه و جست‌وجوی معنا، امروز هم به اندازه‌ی چهارهزار سال قبل تأثیرگذار است.

هزاران سال، داستان گیلگمش زیر شن‌های عراق پنهان بود و کسی از آن خبر نداشت. سرانجام در قرن نوزدهم، باستان‌شناسان اروپایی بقایای آن را در ویرانه‌های یک کتابخانه‌ی کهن کشف کردند. یافته‌ی آن‌ها حیرت‌آور بود؛ داستانی از سرزمین بین‌النهرین، منطقه‌ای میان رودهای دجله و فرات که امروزه عراق نام دارد.
به نظر می‌رسد در این سرزمین که گهواره‌ی تمدن بود، پادشاهی به نام گیلگمش حدود ۲۷۰۰ سال پیش از میلاد بر شهر اوروک فرمانروایی می‌کرد. مردمش در کنار معبدهای بلند و بازارهای پررفت‌وآمد زندگی می‌کردند و کاتبان ماهر با فرو بردن نی در گل نرم، اتفاقات دنیایشان را می‌نوشتند. با گذشت نسل‌ها، خاطره‌ی این پادشاه به افسانه تبدیل شد.
تکه‌هایی از این داستان به حداقل سه زبان کهن سومری، اکدی و بابلی نوشته شده است. نسخه‌ای که امروزه مشهورتر است، حدود ۱۲۰۰ سال پیش از میلاد نوشته شد؛ اما خود داستان ریشه‌ای بسیار کهن‌تر دارد. بازرگانان و جهانگردان نخستین، این قصه را با خود به فراتر از مرزهای بین‌النهرین بردند و آن را در بازارها و قصرهای پادشاهی در سراسر جهان قدیم، از مصر گرفته تا ترکیه، نقل می‌کردند.
در سال ۱۸۷۲، زمانی که جورج اسمیت، پژوهشگر موزه‌ی بریتانیا، این حماسه را به انگلیسی برگرداند، به کشف بزرگی رسید. قصه به شکلی غافلگیرکننده حال و هوای مدرن داشت؛ سرشار از رفاقت، ماجرا و جست‌وجوی عمر جاودان. در بخشی از داستان، گیلگمش با زنی میخانه‌دار به نام سیدوری صحبت می‌کند و رمز جاودانگی را از او می‌پرسد. نصیحت سیدوری شبیه پندهای کتاب‌های موفقیت امروزی است: به عزیزانت عشق بورز، از خوشی‌های کوچک زندگی لذت ببر و این حقیقت را قبول کن که همه‌ی انسان‌ها فانی هستند.
روند کشف حماسه گیلگمش تا به امروز متوقف نشده است. باستان‌شناسان همچنان قطعه‌های تازه‌ای از این حماسه را پیدا می‌کنند؛ قطعه‌هایی که در انبار موزه‌ها نگهداری می‌شوند یا زیر خرابه‌های کهن مدفون هستند. برخی از این قطعه‌ها بخش‌های گمشده داستان را تکمیل می‌کنند و برخی دیگر نشان می‌دهند که قصه در سفر از فرهنگی به فرهنگ دیگر چه تغییراتی کرده است.
در بخش‌های پیش‌رو، به ماجراهای گیلگمش و دوستش انکیدو، غم عمیق او در رویارویی با مرگ و جست‌وجوی او برای عمر ابدی می‌پردازیم. همچنین خواهید دید که چرا این قصه بعد از چهارهزار سال هنوز زنده است؛ به‌دلیل آموزه‌های جاودان آن درباره‌ی معنای انسان بودن.