یاد بگیرید چرا خواب کافی یکی از بهترین عوامل سلامت روان و جسم است
رابطه‌ی شما با خواب چطور است؟ آیا آن را آیینی آرامش‌بخش و شبانه می‌دانید یا نیازی آزاردهنده در زندگی؟ از زمان اختراع لامپ، بخش بزرگی از جوامع غربی که به‌دنبال بهره‌وری بی‌وقفه‌اند، خواب را نوعی مانع برای کارایی می‌دانند. اما درواقع، خواب یکی از قدرتمندترین ابزارهایی است که برای رسیدن به سلامتی و عملکرد بهتر داریم. وقتی خوابمان مشکل پیدا می‌کند، ذهن، بدن و در نهایت زندگی‌مان نیز دچار مشکل می‌شود.
در خلاصه کتاب چرا می‌خوابیم، به تحقیقات متیو واکر، عصب‌شناس برجسته و علم جذاب خواب می‌پردازیم. کشف خواهیم کرد چرا هفت تا نه ساعت خواب در هر شب حیاتی است و چرا اولویت دادن به خواب یکی از هوشمندانه‌ترین تصمیم‌هایی است که برای سلامتی‌تان می‌گیرید.
در ابتدا خواب را تعریف می‌کنیم و نحوه‌ی عملکرد آن را بررسی می‌کنیم. سپس، فواید متعدد خواب را بررسی می‌کنیم؛ قبل از اینکه به دنیای مرموز رؤیاها سفر کنیم. در نهایت، به اختلالات شایع خواب و عادت‌ها و فناوری‌های مدرنی می‌پردازیم که اغلب در استراحت ما اختلال ایجاد می‌کنند. پس اگر بیدارید و آماده‌ی یادگیری بیشتر هستید، بیایید شروع کنیم.

هر شب، شما به ماجراجویی می‌روید. به حالتی از بی‌هوشی ظاهری فرو می‌روید، درحالی‌که ذهنتان در چشم‌اندازی سورئال و توهم‌مانند از رؤیاها می‌رقصد. چه اتفاقی دارد می‌افتد و هدف این سفر شبانه چیست؟ این سؤال دانشمندان و فیلسوفان را تا قرن‌ها متحیر کرده بود. البته برخی اسرار همچنان باقی است؛ اما پژوهش‌های مدرن نشان داده‌اند که خواب بسیار فراتر از استراحت است و جزء حیاتی سلامت ماست که بر هر جنبه‌ای از سلامت جسمی و روانی تأثیر می‌گذارد.
هر اندام در بدن انسان به‌نحوی در طول خواب تغذیه و احیا می‌شود. خواب به‌جای حالتی منفعل، فرآیندی پویاست که عمیقاً بر بدن و ذهن اثر می‌گذارد. در مغز، خواب عملکردهای شناختی ما را تقویت می‌کند، توانایی ما را برای یادگیری، به خاطر آوردن و تصمیم‌گیری بهبود می‌دهد. همچنین نقش مهمی در تنظیم احساسات ما دارد.
از سوی دیگر، کمبود مزمن خواب به اختلالات خلقی مانند افسردگی و اضطراب ربط دارد. خواب همچنین بر سلامت جسمی ما تأثیر می‌گذارد، سیستم ایمنی را تقویت می‌کند، متابولیسم را تنظیم می‌کند و سلامت قلب و عروق را ارتقا می‌دهد. در مقابل، کمبود خواب خطر بیماری‌های مزمن مانند آلزایمر و دیابت را افزایش می‌دهد.
اما بدن ما چگونه می‌داند کی زمان خواب است؟ دو مکانیزم بیولوژیکی کلیدی این فرآیند را هدایت می‌کنند: ریتم‌های شبانه‌روزی و فشار خواب. ریتم شبانه‌روزی اساساً ساعتی داخلی است که در عمق مغز قرار دارد. این عملکردْ مهم است؛ زیرا فرآیندهای بیولوژیکی ما را با چرخه‌ی روز و شب همگام می‌کند. از سوی دیگر، فشار خواب با تجمع آدنوزین در مغز هدایت می‌شود. وقتی مقدار کافی از این ترکیب شیمیایی در بدن ما جمع شود، نیاز ما به استراحت را نشان می‌دهد و ما را به‌سوی خواب هدایت می‌کند.
چندین چیز این دو فرآیند را مختل می‌کنند. جت‌لگ ناشی از سفر به منطقه‌ی زمانی متفاوت ممکن است ریتم‌های شبانه‌روزی ما را به هم بریزد و کافئین موجود در قهوه به‌طور مؤثر گیرنده‌های آدنوزین را مسدود می‌کند. حالا بیایید نگاهی دقیق‌تر به دو مؤلفه‌ی اصلی خواب بیندازیم: خواب غیررم (NREM) و خواب رم (REM). رم به حرکات سریع چشم در این مرحله اشاره دارد و غیررم به مرحله‌ی بدون حرکت سریع چشم. در هر نود دقیقه خواب بدون‌وقفه، یک چرخه‌ی خواب را تجربه می‌کنیم که از غیررم شروع شده است و به رم می‌رسد. در این چرخه، چهار مرحله‌ی خواب غیررم داریم؛ هر مرحله گامی عمیق‌تر به سوی خواب است و با فعالیت امواج مغزی کندتر و هماهنگ‌تر مشخص می‌شود.
یک خواب کامل شبانه، بین هفت تا نه ساعت، شامل پنج چرخه‌ی خواب است. فناوری تصویربرداری عصبی نشان داده است که خواب غیررم نقش مهمی در تثبیت حافظه و ترمیم عصبی ایفا می‌کند. این مرحله از خواب دوره‌ای از احیای عمیق است؛ جایی که بدن ما فرآیندهای ضروری را انجام می‌دهد. در مقابل، در خواب رم زمانی رؤیا می‌بینیم؛ با فعالیت در نواحی مغزی که معمولاً با زندگی عاطفی و خلاقانه‌ی ما مرتبط‌اند. دانشمندان معتقدند که فعالیت در خواب غیررم برای ذخیره‌ی خاطرات جدید مهم و حذف اطلاعات، بی‌فایده است؛ درحالی‌که خواب رم زمانی است برای ایجاد ارتباطات و پیوندها و زمینه‌سازی آنچه اخیراً یاد گرفته‌ایم.
مدت زمانی که در خواب رم و غیررم می‌گذرانیم در طول شب تغییر می‌کند. بنابراین اگر چرخه‌های خواب اول شب مختل شوند، ممکن است بخش غیررم را از دست بدهیم. از سوی دیگر، بیدار شدن زودهنگام چرخه‌های بعدی خواب، باعث از دست رفتن خواب رم می‌شود.