تصویر کالکشن اول بخوانیم یا اول ببینیم

اول بخوانیم یا اول ببینیم؟

لیست کتاب‌های معروفی که فیلم و سریال شده‌اند را اینجا بخوانید.

«کتابش بهتر بود یا فیلمش؟» سؤالی است که تقریباً بعد از هر اقتباس معروف پرسیده می‌شود. یک نفر می‌گوید «فیلمش خیلی بهتر بود» و یکی دیگر جواب می‌دهد «نه، کتابش چیز دیگری است!»
اما اگر هنوز هیچ‌کدام را ندیده و نخوانده باشید، چه؟ باید اول چندصد صفحه کتاب بخوانید؟ یا دو ساعت فیلم ببینید؟ یا اول فیلم را ببینید و خطر لو رفتن داستان را به جان بخرید؟ یا اصلاً هر دو؟
این کالکشن برای همین دوراهی ساخته شده است. اینجا سراغ کتاب‌هایی رفته‌ایم که قصه‌شان از صفحه‌های کتاب بیرون آمده و به فیلم یا سریال رسیده است؛ از اقتباس‌های ایرانی مانند «سووشون»، «تنگسیر» و «بامداد خمار» گرفته تا اقتباس‌های خارجی مانند «غرور و تعصب»، «اودیسه» و «گتسبی بزرگ». اگر نمی‌دانید اول کتاب را بخوانید یا فیلم و سریالش را ببینید، اگر فیلم را دیده‌اید و حالا کنجکاوید داستان اصلی را بخوانید، یا کتاب را خوانده‌اید و می‌خواهید قبل از تماشای اقتباس قصه را مرور کنید، می‌توانید از خلاصه‌کتاب شروع کنید. با قصه، شخصیت‌ها و دنیای اثر آشنا شوید و بعد خودتان تصمیم بگیرید: این یکی را باید خواند، دید یا هر دو؟

اثر سیمین دانشور
«سووشون» یکی از مهم‌ترین رمان‌های سیمین دانشور و روایتی از زندگی زری و خانواده‌اش در شیرازِ سال‌های اشغال ایران در جنگ جهانی دوم است؛ داستانی درباره‌ی عشق، خانواده، استقلال و ایستادگی در برابر بیگانگان. سریال «سووشون» به کارگردانی نرگس آبیار، محصول ۱۴۰۴، اقتباسی از همین رمان است و بهنوش طباطبایی، میلاد کی‌مرام، هوتن شکیبا، مجید صالحی و سام درخشانی در آن بازی می‌کنند.
اثر صادق چوبک
«تنگسیر» داستان زارمحمد، مردی تنگستانی است که پس از آنکه ثروتش را چند نفر غصب می‌کنند، تصمیم می‌گیرد حق خود را پس بگیرد. صادق چوبک در این رمان، تصویری زنده از جنوب ایران، فقر، بی‌عدالتی و مبارزه‌ی یک مرد برای بازپس‌گیری حقش ارائه می‌کند. فیلم «تنگسیر» به کارگردانی امیر نادری در سال ۱۳۵۲ ساخته شد و بهروز وثوقی در نقش اصلی آن بازی کرد.
اثر فتانه حاج سیدجوادی
«بامداد خمار» نوشته‌ی فتانه حاج‌سیدجوادی، داستان محبوبه، دختر جوانی از خانواده‌ای مرفه است که برخلاف خواست خانواده، عاشق رحیم، جوانی از طبقه‌ای متفاوت، می‌شود و پای این انتخاب می‌ایستد. این رمان عاشقانه و اجتماعی، پیامدهای انتخاب محبوبه و فاصله‌ی میان عشق و واقعیت زندگی را روایت می‌کند. سریال «بامداد خمار» به کارگردانی نرگس آبیار در سال ۱۴۰۴ بر اساس این رمان ساخته شده و ترلان پروانه، نوید پورفرج، گلاب آدینه، رضا کیانیان و علی مصفا از بازیگران آن هستند.
اثر هومر
«ایلیاد» یکی از بزرگ‌ترین حماسه‌های ادبیات جهان و روایت هومر از بخشی از جنگ ترواست؛ داستانی که در مرکز آن خشم آشیل، نبرد یونانیان و ترواییان و سرنوشت قهرمانانی چون هکتور و آشیل قرار دارد. فیلم «تروآ» ساخته‌ی ولفگانگ پترسن در سال ۲۰۰۴ از حماسه‌ی هومر و داستان جنگ تروا الهام گرفته است؛ برد پیت، اریک بانا، اورلاندو بلوم و شان بین از بازیگران اصلی آن هستند. البته فیلم در بسیاری از جزئیات با «ایلیاد» تفاوت دارد و عناصر اسطوره‌ای اثر را نیز تغییر داده است.
اثر هومر
«اودیسه»، حماسه‌ای دیگر از هومر، داستان بازگشت طولانی و پرماجرای اودیسئوس به خانه پس از جنگ ترواست؛ سفری که او را با هیولاها، خدایان، وسوسه‌ها و آزمون‌های مختلف روبه‌رو می‌کند. فیلم «The Odyssey» به کارگردانی کریستوفر نولان، محصول ۲۰۲۶، اقتباسی سینمایی از این حماسه‌ی مشهور است و مت دیمون، تام هالند، آن هاتاوی، زندایا، رابرت پتینسون، لوپیتا نیونگو و شارلیز ترون در آن بازی می‌کنند.
اثر جین آستین
«غرور و تعصب» از مشهورترین رمان‌های جین آستن، داستان الیزابت بنت و رابطه‌ی پیچیده او با آقای دارسی است؛ رابطه‌ای که در میان تفاوت‌های طبقاتی، سوءتفاهم، قضاوت‌های عجولانه و انتظارات خانوادگی شکل می‌گیرد. از معروف‌ترین اقتباس‌های این رمان، فیلم «غرور و تعصب» به کارگردانی جو رایت در سال ۲۰۰۵ است که بر اساس این رمان ساخته شد و کیرا نایتلی، متیو مک‌فادین، رزاموند پایک و کری مولیگان از بازیگران آن هستند.
اثر شارلوت برونته
«جین ایر» نوشته‌ی شارلوت برونته، داستان دختری یتیم و مستقل است که از کودکی با سختی‌های فراوان روبه‌رو می‌شود و در بزرگسالی در جایگاه معلم سرخانه وارد عمارت آقای روچستر می‌شود؛ جایی که زندگی و احساساتش دگرگون می‌شود. فیلم «جین ایر» به کارگردانی کری فوکوناگا در سال ۲۰۱۱ بر اساس این رمان ساخته شد و میا واشیکوفسکا، مایکل فاسبندر، جیمی بل و سالی هاوکینز در آن بازی می‌کنند.
اثر لئو تولستوی
«جنگ و صلح» اثر لئو تولستوی، داستان زندگی چند خانواده‌ی اشرافی روسیه را در سال‌های جنگ‌های ناپلئونی دنبال می‌کند و در کنار عشق و روابط خانوادگی، به جنگ، تاریخ، قدرت و معنای زندگی می‌پردازد. فیلم «جنگ و صلح» به کارگردانی جو رایت و محصول سال ۲۰۱۲، با بازی جود لا، کیرا نایتلی و متیو مک‌فادین، از مشهورترین اقتباس‌های این رمان تولستوی است.
اثر لوئیزا می الکات
«زنان کوچک» نوشته‌ی لوئیزا می آلکات، داستان چهار خواهر خانواده‌ی مارچ است که در آمریکاى قرن نوزدهم، در مسیر بزرگ شدن با عشق، فقر، خانواده، آرزوها و انتخاب‌های زندگی روبه‌رو می‌شوند. فیلم «زنان کوچک» به کارگردانی گرتا گرویگ در سال ۲۰۱۹ بر اساس این رمان ساخته شد و سیرشا رونان، اما واتسون، فلورنس پیو و الیزا اسکنلن در آن بازی می‌کنند.
اثر امیلی برونته
«بلندی‌های بادگیر» نوشته‌ی امیلی برونته، داستان عشق شدید و پرتنش هیثکلیف و کاترین است؛ عشقی که با جدایی، انتقام، تفاوت طبقاتی و سال‌ها رنج و کینه گره می‌خورد. فیلم «بلندی‌های بادگیر» به کارگردانی آندریا آرنولد در سال ۲۰۱۱ بر اساس رمان برونته ساخته شد و کایا اسکودلاریو و جیمز هاوسن در نقش‌های اصلی آن ظاهر شدند.
اثر اف. اسکات فیتزجرالد
«گتسبی بزرگ» اثر اف. اسکات فیتزجرالد، داستان جی گتسبی مرموز و ثروتمندی است که در میان مهمانی‌های پرزرق‌وبرق عصر جَز، رؤیای بازگرداندن عشق گذشته‌اش را دنبال می‌کند. فیلم «گتسبی بزرگ» به کارگردانی باز لورمن در سال ۲۰۱۳ ساخته شد و لئوناردو دی‌کاپریو، توبی مگوایر، کری مولیگان و جوئل اجرتون از بازیگران اصلی آن هستند.
اثر چارلز دیکنز
«آرزوهای بزرگ» اثر چارلز دیکنز، داستان پیپ، پسری یتیم و فقیر است که ناگهان فرصتی برای ورود به طبقه‌ی مرفه جامعه پیدا می‌کند و در مسیر رسیدن به آرزوهایش با عشق، فریب، گذشته و حقیقت خود روبه‌رو می‌شود. فیلم «آرزوهای بزرگ» به کارگردانی مایک نیوول در سال ۲۰۱۲ بر اساس این رمان ساخته شد و جرمی اروین، هلنا بونهام کارتر و رالف فاینز در آن بازی می‌کنند.
اثر هارپر لی
«کشتن مرغ مقلد» نوشته‌ی هارپر لی، داستان اسکات فینچ و برادرش جِم را در شهری کوچک در آلاباما روایت می‌کند؛ جایی که پدرشان، وکیل مدافع یک مرد سیاه‌پوست متهم به تجاوز، می‌شود. فیلم «کشتن مرغ مقلد» در سال ۱۹۶۲ بر اساس رمان هارپر لی ساخته شد و گرگوری پک، مری بدهم و بروک پیترز از بازیگران اصلی آن بودند.
اثر جورج اورول
«۱۹۸۴» اثر جورج اورول، تصویری هولناک از جامعه‌ای تمامیت‌خواه است که در آن حکومت افکار، اطلاعات، زبان و حتی خاطرات مردم را کنترل می‌کند. وینستون اسمیت، کارمند وزارت حقیقت، تلاش می‌کند در جهانی تحت نظارت دائمی «برادر بزرگ» برای خودش حقیقت و آزادی پیدا کند. فیلم «۱۹۸۴» به کارگردانی مایکل ردفورد در همان سال، یعنی ۱۹۸۴، بر اساس رمان اورول ساخته شد و جان هرت، ریچارد برتون و سوزانا همیلتون در آن بازی می‌کنند.
اثر جورج اورول
«مزرعه حیوانات» اثر جورج اورول، داستان حیوانات مزرعه‌ای است که علیه صاحب خود شورش می‌کنند تا جامعه‌ای عادلانه بسازند؛ اما به‌تدریج قدرت به دست خوک‌ها می‌افتد و آرمان‌های انقلابْ جای خود را به استبداد می‌دهد. انیمیشن «مزرعه حیوانات» محصول ۱۹۵۴، یکی از نخستین اقتباس‌های سینمایی از اثر اورول است و موراس دنهام صداپیشه شخصیت‌های حیوانی و گوردون هیث راوی آن بود.
اثر خالد حسینی
«بادبادک‌باز» نوشته‌ی خالد حسینی، داستان امیر و حسن و دوستی پیچیده آن‌ها را در افغانستان پیش و پس از جنگ دنبال می‌کند؛ داستانی درباره‌ی دوستی، خیانت، گناه و تلاش برای جبران گذشته. فیلم «بادبادک‌باز» در سال ۲۰۰۷ بر اساس این رمان ساخته شد و خالد عبدالله، زکریا ابراهیمی و احمدخان محمودزاده در آن بازی می‌کنند.
اثر فردریک بکمن
«مردی به نام اوه» نوشته‌ی فردریک بکمن، داستان مردی عبوس و قانون‌مدار است که پس از مرگ همسرش، زندگی را بی‌معنا می‌بیند؛ اما ورود همسایه‌ای تازه، آرام‌آرام او را دوباره با آدم‌ها و زندگی پیوند می‌دهد. فیلم سوئدی «مردی به نام اوه» در سال ۲۰۱۵ بر اساس رمان بکمن ساخته شد و رولف لاسگورد، بهار پارس و فیلیپ برگ در آن بازی می‌کنند.
اثر بن مک‌اینتایر
«یک جاسوس در میان دوستان» اثر بن مک‌اینتایر، داستان واقعی کیم فیلبی، جاسوس بریتانیایی و مأمور مخفی شوروی، و رابطه‌ی او با همکار و دوستش نیکلاس الیوت است؛ روایتی از خیانت، اعتماد و یکی از مشهورترین رسوایی‌های تاریخ جاسوسی بریتانیا. مینی‌سریال «یک جاسوس در میان دوستان» محصول ۲۰۲۲ بر اساس کتاب مک‌اینتایر ساخته شد و گای پیرس، دیمین لوئیس و آنا مکسول مارتین در آن بازی می‌کنند.
اثر اندرو راس سورکین
«بزرگ‌تر از آنکه شکست بخورد» نوشته‌ی اندرو راس سورکین، روایت مستندی از بحران مالی سال ۲۰۰۸ و تلاش مقام‌های اقتصادی و مدیران بزرگ مالی آمریکا برای جلوگیری از فروپاشی نظام مالی است. فیلم تلویزیونی «Too Big to Fail» محصول HBO در سال ۲۰۱۱ بر اساس این کتاب ساخته شد و جیمز وودز، ویلیام هرت و جان هرد از بازیگران اصلی آن هستند.
اثر سوفیا آموروسو
«خانم رئیس» نوشته‌ی سوفیا آموروسو، روایت شکل‌گیری کسب‌وکار Nasty Gal و مسیر شخصی نویسنده از فروش لباس‌های دست‌دوم تا ساختن یک برند موفق است؛ کتابی درباره‌ی کارآفرینی، شکست، استقلال و پیدا کردن مسیر شخصی. سریال «Girlboss» محصول ۲۰۱۷ با الهام آزاد از زندگی و کتاب آموروسو ساخته شد و بریت رابرتسون نقش سوفیا را بازی می‌کند.
لوگوی اکوتوپیا کامل