در دههی ۱۹۷۰، جوانی پرتلاش در شرکت مشاورهی بوستون (BCG) هفتهای شصت ساعت کار میکرد؛ اما یک روز رئیسش، بروس هندرسون، را دید که با چند تماس تلفنی کوتاه، کل شرکت را هدایت میکند و چندین برابر او درآمد داشت. این صحنه، زندگی ریچارد کخ را زیرورو کرد. او فهمید موفقیت به ساعتهای طولانی کار بستگی ندارد؛ بلکه به انتخاب هوشمندانهی اولویتها ربط دارد. او این درس را به فلسفهای برای زندگی تبدیل کرد و به نویسندهای پرفروش، کارآفرینی ارزشمند و سرمایهگذاری میلیاردر بدل شد. کتاب قانون ۸۰/۲۰ او که بیشتر از یک میلیون نسخه فروخته است، الهامبخش میلیونها نفر برای رسیدن به نتایج بزرگ با تلاش کم شده است. کخ نشان داده است که تمرکز روی کارهای حیاتی باعث ثروت و رضایت همزمان میشود. زندگینامهی کخ برای هر کسی که میخواهد زندگی و کارش را سادهتر کند و تأثیرش را چند برابر، الهامبخش خواهد بود.
زندگینامهی ریچارد کخ
ریچارد جان کخ در ۲۸ ژوئیه ۱۹۵۰ در لندن، در خانوادهای متوسط به دنیا آمد. در دبیرستان ویندزور گرامر درس خواند و در سال ۱۹۷۱ با مدرک کارشناسی تاریخ با درجهی عالی از کالج وادهام دانشگاه آکسفورد فارغالتحصیل شد. سپس در مدرسهی وارتون دانشگاه پنسیلوانیا مدرک MBA با درجهی ممتاز گرفت (۱۹۷۵). او کارش را در گروه مشاورهی بوستون (BCG) از ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۰ شروع کرد؛ اما موفقیت چشمگیری نداشت و پیش از اخراج، خودش استعفا داد. این تجربه، بهویژه مشاهدهی سبک کاری بروس هندرسون، بنیانگذار BCGکه با حداقل تلاش نتایج بزرگ میگرفت، او را متحول کرد. کخ در سال ۱۹۸۱ به شرکت بین و شرکا (Bain & Company) پیوست و شریک آنجا شد. در ۱۹۸۳، با یان ایوانز و جیمز لارنس، شرکت مشاورهی L.E.K. را تأسیس کرد که موفقیتی بزرگ به دست آورد. او سهامش در L.E.K. را به مبلغ ۶ میلیون پوند فروخت و پس از کسر مالیات، با ۳ میلیون پوند (حدود ۵ میلیون دلار) وارد سرمایهگذاری خصوصی شد.
کخ در سرمایهگذاری هم درخشید. او فایلوفکس را از ورشکستگی نجات داد، جین پلیموث را رشد داد و در شرکتهایی مثل رستورانهای بلگو، بتفِر و فندوئل سرمایهگذاری کرد. او در عرض سی سال، روی ۱۹ شرکت سرمایهگذاری کرد که نیمی از آنها ۵ تا ۵۰ برابر رشد کردند. داراییاش از ۵ میلیون دلار در ۱۹۹۰ به ۱.۴ میلیارد دلار در ۲۰۲۲ رسید، با نرخ رشد سالانهی ۱۹.۷ درصد، نزدیک به نرخ ۲۰.۳ درصد وارن بافت. در سال ۲۰۱۴، در رتبهی ۵۶۸ فهرست ثروتمندان ساندی تایمز با ۱۶۳ میلیون پوند قرار گرفت و تا ۲۰۱۶ داراییاش به ۳۷۳ میلیون پوند رسید.
کخ در آکسفورد با قانون پارتو آشنا شد. او دید ۲۰ درصد مردم در انگلستان قرن نوزدهم ۸۰ درصد ثروت را داشتند. او این قانون را در امتحاناتش به کار برد. وی با تمرکز روی ۲۰ درصد سؤالات پرتکرار، یکی از بالاترین معدلها را در آن سال داشت. او در BCG، دید که ۲۰ درصد مشتریان یا استراتژیها ۸۰ درصد سود را میسازند. همچنین توصیهی بیل بین که «اجازه نده عمل جای فکر را بگیرد» به او کمک کرد تا تحلیلهایش را عمیقتر کند. پس از تأسیس L.E.K.، این قانون را برای بهینهسازی استراتژیهای مشتریانش به کار برد. بعدها در کتاب قانون ۸۰/۲۰، با مثالهایی مثل یافتهی سر آیزاک پیتمن (یک درصد کلمات انگلیسی ۸۰ درصد گفتار را تشکیل میدهند) و مطالعهی بیست فرد موفق (که ۹ ویژگی مشترک مثل تفکر غیرمتعارف داشتند)، این ایده را گسترش داد. او معتقد است این نبود تعادل ریشه در قوانین طبیعی و نظریهی احتمالات دارد: «نظریهی احتمالات نشان میدهد علتی عمیق پشت این تعادلنداشتنهاست.»
کخ حالا بین لندن، جبلالطارق، کیپتاون و خانهای در پرتغال در رفتوآمد است. او از قصد در مناطق کممالیات اقامت دارد تا مالیات بر سود سرمایه را کم کند. او روزانه فقط یک تا دو ساعت کار میکند (۸ تا ۹ صبح برای بررسی کسبوکارها و سهام آنها)، سه ساعت دوچرخهسواری میکند، سه ساعت مینویسد و با سگش پیادهروی میکند. در مصاحبهای با پری مارشال در ۲۰۱۳ در پرتغال، گفت: «تمام موفقیتم بر پایهی فرمولهای اثباتشده بوده، نه نبوغ شخصی.» این سبک زندگی آرام، نشاندهندهی بهکارگیری عملی قانون ۸۰/۲۰ است.
ریچارد کخ بهعنوان نویسنده
کخ بیش از بیست کتاب دربارهی کسبوکار، مدیریت و موفقیت شخصی نوشته است که بعضی از آنها با همکاری دیگران بوده. مهمترین اثرش، قانون ۸۰/۲۰: راز دستیابی به بیشتر با کار کمتر (۱۹۹۷)، بیش از یک میلیون نسخه فروخته و به ۳۵ زبان ترجمه شده است. نوشتههای کخ بهخاطر سادگی و کاربردشان ستایش شدهاند. پری مارشال، دوست و همکار کخ، میگوید این کتاب بیش از هر کتاب دیگری ذهنیتش درباره کسبوکار را تغییر داد؛ کخ هم پیشگفتار کتاب قانون ۸۰/۲۰ در فروش و بازاریابی مارشال را نوشت. دیگر آثار مهم او:
- قوانین طبیعی کسبوکار (2000): در آمریکا با عنوان قوانین قدرت که اصول علمی را به قوانین موفقیت ربط میدهد.
- زندگی به روش ۸۰/۲۰ (2004): درباره کاربرد قانون ۸۰/۲۰ در خوشبختی.
- قانون ستاره (2010): تمرکز بر پیشتازی در بازارهای پررشد.
- مدیر ۸۰/۲۰ (2013): استراتژیهای رهبری با قانون ۸۰/۲۰.
- راهنمای استراتژی فایننشال تایمز (۲۰۱۳): مرجعی جامع برای نوشتن استراتژی.
- خودکشی غرب (۲۰۱۴): بررسی تهدیدات علیه ستونهای تمدن غربی.
ایدهها و نظریههای ریچارد کخ
کخ با ایدههایش در کسبوکار، بهرهوری و زندگی شخصی تأثیر عمیقی گذاشته است:
- قانون ۸۰/۲۰ (قانون پارتو): این قانون، برگرفته از یافتهی ویلفردو پارتو است که عقیده دارد ۲۰ درصد تلاشها ۸۰ درصد نتایج را میسازند. کخ معتقد است ۲۰ درصد مشتریان ۸۰ درصد درآمد، ۲۰ درصد زمان ۸۰ درصد خروجی و ۲۰ درصد روابط ۸۰ درصد خوشبختی را ایجاد میکنند. کخ «تفکر ۸۰/۲۰» را تبلیغ میکند: رویکردی تأملبرانگیز و نامتعارف که روی کارهای کلیدی تمرکز دارد و کارهای کماهمیت را حذف میکند. مثلاً در کسبوکار، باید روی ۲۰ درصد محصولات برتر تمرکز کرد و در زندگی، روی روابطی که ۸۰ درصد باعث شادی و خوشبختی میشوند.
- قانون ستاره: کخ در قانون ستاره میگوید سودآورترین شرکتها آنهایی هستند که در بازارهای پررشد پیشتازند. مثلاً بتفِر در شرطبندی آنلاین پیشرو بود. او میگوید بیست درصد شرکتهای پیشتاز در بخشهای پررشد، ۸۰ درصد جریان نقدی را تولید میکنند. این قانون بهدنبال فرصتهای «۸۰/۲۰ در ۸۰/۲۰» است.
- تفکر غیرخطی: کخ فرض خطی «تلاش برابر است با نتیجه» را رد میکند. او میگوید ۸۰ درصد تلاشها بیفایدهاند و موفقیت از تمرکز روی ۲۰ درصد اقدامات پربازده میآید. او توصیه میکند: «در هر روز، فقط روی یک چیز تمرکز کن که اگر انجامش دهی، موفق میشوی.»
- خوشبختی و بهرهوری: در زندگی به روش ۸۰/۲۰، کخ میگوید ۸۰ درصد خوشبختی از ۲۰ درصد تجربیات میآید. او پیشنهاد میکند «تولیدکنندگان خوشبختی» (مثل روابط کلیدی) را شناسایی و فعالیتهای کمارزش را حذف کنیم. او مینویسد: «خوشبختی پول نیست؛ نمیتوان آن را برای فردا ذخیره کرد.»
- مالکیت به جای درآمد: کخ روی داشتن سهام در شرکتهای پرپتانسیل تمرکز دارد، نه درآمد روزانه. او میگوید: «کسانی که از فرصت استفاده میکنند، بهراستی ثروتمند میشوند.» سرمایهگذاریهایش روی کارآفرینان باهوش و بازارهای کوچک اما پررشد است.
- فرهنگ و میراث سازمانی: کخ به پری مارشال گفت: «فرهنگ سازمان با انتخاب آدمهای همفکر و همارزش شروع میشود. بهجای دستور دادن، نشان بده چرا کارها مهماند.»
- نگرانیهای فرهنگی: در خودکشی غرب، کخ دربارهی خطر از دست رفتن شش ستون تمدن غربی هشدار میدهد و امیدوار است کارآفرینانی را تربیت کند که شرکتهایی مثل اپل یا گوگل در بریتانیا بسازند. شش ستون قانونی تمدن غرب به باور ریچارد کخ عبارتاند از: منطق و خردگرایی، عقلانیت اقتصادی، حقوق فردی، کارآفرینی، تمدن و فرهنگ غربی و در آخر فضیلتهای شهروندی.
نقدها و ایرادات به ریچارد کخ
- سادهسازی بیش از حد: منتقدان میگویند قانون ۸۰/۲۰ پیچیدگیها را نادیده میگیرد. نقدی در مدیوم (۲۰۱۸) آن را «پست وبلاگی کشدادهشده» خواند و کاربردی در گودریدز اشاره کرد: «۲۰ درصد کتاب ۸۰ درصد محتوا را دارد!»
- نبود پشتوانهی علمی: برخی معتقدند کخ، بدون تخصص در روانشناسی یا عصبشناسی، ادعاهای اثباتنشدهای دربارهی خوشبختی مطرح میکند.
- محدودیت برای گروههای متنوع: نقدی در گودریدز میگوید قانون ۸۰/۲۰ برای مادران شاغل یا اقلیتها کمتر کاربرد دارد و دیدگاهش مردانه و برای سفیدپوستان است.
- مثالهای گمراهکننده: بحث کخ دربارهی وارن بافت بهخاطر کم نشان دادن تلاش پشت موفقیتش نقد شده است.
- تکرار: منتقدان میگویند کخ در کتابهایش با مثالهای مختلف یک مفهوم را تکرار میکند؛ برخلاف قانون کارایی خودش!
- بیتوجهی به عوامل کلان: تمرکز کخ روی اولویتبندی فردی، مسائلی مثل نابرابری اقتصادی یا محدودیتهای بازار را کمرنگ میکند.
چرا آثار ریچارد کخ را بخوانیم؟
کتابهای کخ به شما نشان میدهند چطور در دنیای شلوغ امروز، کارهای پربازده و ارزشمند را پیدا کنید. فرقی نمیکند کارآفرین باشید یا یک کارمند؛ ایدههای او به شما کمک میکنند هوشمندانهتر عمل کنید، نه سختتر. کتاب زندگی به روش ۸۰/۲۰ به شما میآموزد چطور با تمرکز بر اولویتهای قانونی، شادی بیشتری را در زندگی تجربه کنید. همچنین، اگر به دنبال سرمایهگذاری هستید، قانون ستاره راهنمایی برای پیشتازی در بازارهای پررشد است. بسیاری اعتراف کردهاند که کتابهای ریچارد کخ در پیدا کردن راه درست، راهنمایشان بوده است. کخ یک جملهی کلیدی دارد که خلاصهی دیدگاه اوست: «بزرگترین هنر یک رهبر این است که خودش را بینیاز از مدیریت کند.» این یعنی با ساختن سیستمهای درست و تیمهای قوی، میتوانید خودتان را از درگیر شدن در جزئیات رها کنید و روی مسائل مهمتر تمرکز داشته باشید.
افتخارات و جوایز ریچارد کخ
- قانون ۸۰/۲۰ در فهرست ۲۵ کتاب برتر کسبوکار مجلهی GQ قرار گرفت.
- فروش بیش از یک میلیون نسخه از قانون ۸۰/۲۰ در جهان، ترجمه به ۳۵ زبان.
- متفکر برجستهی استراتژی کسبوکار بهانتخاب ایندیپندنت.
- رتبهی ۵۶۸ در فهرست ثروتمندان ساندی تایمز (۲۰۱۴) با ۱۶۳ میلیون پوند؛ دارایی ۳۷۳ میلیون پوند در ۲۰۱۶.
- سرمایهگذاریهای موفق در فایلوفکس، جین پلیموث، بتفِر، فندوئل و دیگر شرکتها
نقلقولهای ریچارد کخ
- کسانی که از فرصت استفاده میکنند، بهراستی ثروتمند میشوند.
- راه خلق چیزهای عالی، خلق چیزهای ساده است.
- چیزهایی که بیشترین اهمیت را دارند، نباید قربانی چیزهایی شوند که اهمیت کمتری دارند.
- خوشبختی نه پول است و نه حتی شبیه پول.
- آنچه باید نگرانش باشیم، کمبود زمان نیست؛ بلکه تمایل ما به صرف بیشترین زمان به روشهای بیکیفیت است.
- اینکه برای چه کسی کار میکنی، مهمتر از این است که چه کاری انجام میدهی.
- هشتاد درصد محصولات، مشتریان یا کارکنان، فقط بیست درصد سود را ایجاد میکنند.
- فکر کن، فکر کن و فکر کن.
- دنبال همان کارهایی برو که در آنها خیلی خیلی بهتر از دیگرانی و بیشترین لذت را از آن میبری.
- ما میتوانیم نحوهی فکر کردنمان دربارهی رویدادهای بیرونی را تغییر دهیم و کاری بزرگ انجام دهیم. میتوانیم هوشمندانه مواجههمان را با رویدادهایی که خوشحال یا ناراحتمان میکنند، تغییر دهیم.
- فقط برای رئیسی کار کن که خودش به قانون هشتاد/بیست اعتقاد دارد.
- بهجای اینکه همهجا پخش و پلا شوی، تمرکز کن روی همان چند چیز که در آن عالی هستی.
- قانون هشتاد/بیست باید در زندگی روزمرهی هر آدم باهوشی استفاده شود.
- میگویند همهی تخممرغهایت را در یک سبد نگذار. قانون هشتاد/بیست میگوید سبدت را با دقت انتخاب کن، همهی تخممرغها را در آن بگذار و مثل عقاب مراقبش باش.
- اگر از کاری لذت نبری، نمیتوانی آن را خوب انجام دهی.
- سادگی واقعی فقط با استراتژی درست به دست میآید.
- بزرگترین هنر یک رهبر این است که خودش را بینیاز از مدیریت کند.
- سیستم لازم است؛ اما سیستم بدون روح مثل جسد است.
- ما همیشه راه سادهتر را پیدا میکنیم.
- ما فقط در بازیهایی وارد میشویم که اگر بردیم، ارزشش را داشته باشد.
- ما کارهایی را انجام میدهیم که انرژیمان را زیادتر کند، نه کمتر.
- در هر روز، فقط روی یک چیز تمرکز کن که اگر انجامش دهی، موفق میشوی.
- بهجای شلوغ کردن زندگی، روی یک یا دو چیز مهم تمرکز کن.